Sponsorem domeny arachnea.pl jest firma ARACHNEA - Znawcy Sieci
Słownik pojęć PDF Drukuj Email
Wpisany przez Serwis Arachnea   
Niedziela, 06 Maj 2007 00:22
Zakaz kopiowania Matriał chroniony prawem autorskim - sprawdź zasady: KLIK! Zakaz kopiowania

Arachnologia
(gr. arachne 'pająk' + logos 'nauka') zool. Nauka zajmująca się badaniem pajęczaków.

Allochtoniczny
takson, konkretny gatunek, który powstał poza danym terenem biogeograficznym i znalazł się tam na skutek zmian zasięgu, spowodowanych np. przez człowieka (por. → autochtoniczny).

Allopatryczność, gatunki allopatryczne
(biogeogr.) gatunki pokrewne żyjące na różnych obszarach geograficznych lub (ekol.) na odrębnych żywicielach (por. → gatunki sympatryczne).

Autochtoniczny
takson, konkretny gatunek zasiedlający obszar geograficzny, z którego się wywodzi (por. → allochtoniczny).

Biotop
dosłownie miejsce życia danego organizmu lub grupy organizmów (osobników) konkretnego gatunku wraz z całym zespołem czynników fizycznych i biotycznych, do których gatunek jest przystosowany. Niekiedy (np. Odum 1977, wyd. oryg. 1971) biotop definiowany jest jako przestrzeń życiowa zajęta przez konkretną biocenozę, albo środowisko danej biocenozy. Pojęcie nieprecyzyjne, w ekologii coraz rzadziej używane i zastępowane terminem → siedlisko, rzadziej → środowisko.

Bezkręgowce
Nazwa wprowadzona przez J.B. Lamaicka. Określa się tak zwierzęta niemające kręgosłupa, czyli również i pająki.

Chelicery
pierwsza para narządów gębowych u kikutnic i szczękoczułkowców, złożona z 2-3 członów, ostatni człon jest pazurowaty; służą do chwytania i rozrywania zdobyczy, do obrony, do kopania jam w ziemi; zwykle w s. znajdują się ujścia gruczołów jadowych i przędnych.

Chityna
wielocukier zawierający azot o budowie podobnej do celulozy, stanowiący okrywy ciała niektórych stawonogów.

Dysjunkcja, zasięg dysjunktywny
rozerwanie zwartego zasięgu danego gatunku przynajmniej na dwie przestrzennie izolowane od siebie części (populacje). Przerwy w zasięgu powstają z przyczyn geograficznych i klimatycznych, jak też ekologicznych – w wyniku złożonych zależności między populacjami. Coraz częściej dysjunkcje powodowane są przez działalność człowieka.

Endemit
takson, np. konkretny gatunek, o ograniczonym (do pewnego, zwykle jednego i stosunkowo niewielkiego terytorium) zasięgu występowania.

Odwłok
Znajduje się na tylnej części ciała połączony z głowotułowiem wąską szypułką. Jest to najważniejsza część ciała pająka, ponieważ w odwłoku znajduje się serce, płuca natomiast u samicy występują narządy rozrodcze. Na spodzie odwłoka znajdują się kądziołki przędne oraz płucotchawki.

Głowotułów
Jest to przednia część ciała, która łączy się z odwłokiem. Na wierzchu jest przykryty, karapaksem, na którym znajdują się oczy. Jest to część ciała, od której odchodzą odnóża, przyłączone są również chelicery i pedipalpy.

Hemolimfa
Płyn ustrojowy pajęczaków, krążący w otwartym układzie krwionośnym. Pełni on funkcje właściwe krwi, jak i limfie. Hemolimfa może mieć kolor przeźroczysty, ???ty lub jasnoniebieski.

Imago (łac.)
owad dorosły, dojrzały, doskonały, końcowe stadium w rozwoju osobniczym danego gatunku, z na ogół w pełni ukształtowanymi już narządami rozrodczymi. W lm. imagines – owady dojrzałe.

Karapaks
Wierzchnia przykrywka głowotułowia, na którym w przedniej części znajdują się oczy, a na tylnej części znajduje się wgłębienie lub wyrostek w kształcie rogu (u radzajów Ceratogyrus oraz Sphaerobothria).

Kądziołki przędne
Wyrostki służące do tworzenia nici pajęczej znajdują się na tylnej części odwłoka.

Ptaszniki nadrzewne
Określenie pająków, które na wolności większość czasu spędzają na drzewach, konarach, wysokich liściastych krzewach i budynkach.

Ptaszniki naziemne
Pająki, które prowadzą życie naziemne, przebywają w kryjówkach zrobionych przez siebie na ziemi lub adaptują kryjówki zrobione przez gryzonie lub inne nie wielkie zwierzęta. Młode często kopia sobie norki.

Ptaszniki podziemnie
Ptaszniki kopiące norki w ziemi, są one zazwyczaj pokryte gęstą pajęczyną w celu zabezpieczenia tuneli przez zapadnięciem lub zniszczeniem. W zależności od gatunku tunele są pionowe lub poziome, głębokie lub płytkie.

Subimago, pseudoimago
uskrzydlone, przedostatnie stadium w rozwoju owadów → prometabolicznych, takich jak jętki Ephemeroptera, morfologicznie podobne do → imago, lecz różniące się od form dojrzałych szczegółami w budowie (orzęsione skrzydła, krótsze nitki odwłokowe) i barwie ciała (przeważają matowe i białawe tony).

Nogi (odnóża)
Pająk ma 4 pary odnóży krocznych wszystkie kończyny kroczne u pająka są złożone z siedmiu segmentów: 1. coxa (biodro), 2. trochanter (krętarz), 3. femur (udo), 4. patella (rzepka), 5. tibia (piszczel), 6. metatarsus (pi?ta), 7. tarsus (stopa). Na końcu każdego odnóża znajdują się 2 pazurki.

Nogogłaszczki czyt. pedipalpy

Włoski parzące
Pająk wykorzystuje je do formy obronnej, wyczesując energicznie tylnymi odnóżami o odwłok po czym lecą one wprost w kierunku napastnika. Są w kształcie harpunów i są niekorzystne dla alergików. Rodzaj włosków zależy od gatunku.

Pedipalpy
Druga para wyrostków z głowotułowia. Znajdują się pomiędzy chelicerami a pierwszą parą odnóży. Przypominają odnóża, lecz są krótsze, czyli składają się tylko z 6 segmentów i mają na końcu tylko jeden pazurek. Służą jako narządy czuciowe lub do podtrzymywania pokarmu, dojrzałe samce na końcu pedipalpów mają narządy kopulacyjne.

Płucotchawki
narządy oddechowe pajęczaków występujące w postaci wewnętrznych komór, w których wymiana gazowa odbywa się drogą dyfuzji w licznych, silnie ukrwionych przegrodach wewnątrz komór. Powietrze atmosferyczne przedostaje się tam przez otwory zwane przetchlinkami. Płucotchawki znajdują się na spodzie odwłoka.

Seksowanie
Jest to ustalanie płci pająka. Najpewniejszą metodą ustalenia płci jest spód dorosłego pająka, również stosowaną metodą jest poprzez wylinkę (zrzucona skóra), jeżeli nie jest zniszczona to można ocenić płeć nawet około 5 wylinki, lecz nie jest to 100% gwarancja.

Szczękoczułki czyt. chelicery

Takson
Jest to inaczej jednostka taksonomiczna. Grupa realnie istniejących, wykazujących podobieństwo organizmów dowolnego szczebla klasyfikacji hierarchicznej, wystarczająco odróżniająca się od innych grup danej rangi. Podstawowymi taksonami są: królestwo, typ, gromada, rząd, rodzina, rodzaj, gatunek.

Bulbusy
Narządy rozrodcze samca, w których znajduje się nasienie. Bulbusy występują na nogogłaszczkach i są w kształcie "maczugi".

Kokon
Powłoka osłaniające jaja pajęczaków, stanowi ochronę przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi tj. temperatura, wilgoć oraz zawiera substancje odżywcze dla wylęgającego się pająka.

Nimfy
Ostatnie stadium larwalne. Są to malutkie pajączki, które nie przyjmują pokarmu, dopiero po 1 wylince. Oznaczane są wtedy (L0).

Pajęczyna
Nitkowaty twór powstały z wydzieliny gruczołów przędnych, głównie pająków, służący do budowy sieci łownej, gniazda, kokonu lub ułatwiający poruszanie się na duże odległości (babie lato).

Wylinka (L)
Poprzez wylinkę określamy wiek pająka, czyli ilość zrzuconych skór przez pająka, ogólnie przyjęty skrót wyrażamy liter? "L" np: L2 (dwa razy zrzucona skóra), L5 (pięć razy zrzucona skóra), L8 (osiem razy zrzucona skóra) niestety nie jest to prawidłowe określanie wieku u pająków, ponieważ literą "L" określa się wiek owadów, ale od długiego czasu w/w sposób jest stosowany i nie ma w tym nic złego.

Hybryda
S? to krzyżówki dwóch gatunków z tej samej rodziny, rodzaju. Na przykładzie można podać krzyżówkę Psalmopoeus Cambridgei i Psalmopoeus Irminia.

Znaczenia niektórych zastosowanych skrótów i odnośników:
sp.(po Łacińskiej nazwie rodzajowej ) species, gatunek nieokreślony
spp.(po Łacińskiej nazwie rodzajowej ) wiele gatunków danego rodzaju
ssp.(po Łacińskiej nazwie rodzajowej) subspecies, podgatunek; populacja wyniesiona do rangi podgatunku
synsynonim nazwy Łacińskiej gatunku – najstarszy i/lub najczęściej używany w praktyce i odpowiedniej literaturze naukowej
Zmieniony: Czwartek, 05 Czerwiec 2008 13:02
 

Reklama

Reklama

Pomoc terrarystom

Sonda

Ile hodujesz ptaszników?
 

Programy specjalne

Program MECENAT
Nie biorę...

Gościmy na stronie

Naszą witrynę przegląda teraz 3 gości